Dreyfus Davası, salt suçluyu bulma, yani polis ve / ya yargılama etkinliğiyle ile ilgili sıradan bir olay değildir. Adalet tarihinin en önemli ve en çok iz bırakan davalarından biridir. Daha önceleri belirtildiği üzere, iki özkıyım (intihar) olayı yaşanmıştır: Sahte belgeler düzenleyen yazı…

Haziran 1899’da Dreyfus ve Zola Fransa’ya döndüklerinde Başbakan Dupuy’dür. Hükümette Dreyfus yandaşı bakanlar vardır. Başbakan, Davanın yeniden ele alınmasından yanadır. Kamuoyundaki bölünme, daha da keskinleşmiştir. Duruşma, Rennes Savaş Mahkemesinde 7 Ağustos 1899’da başlar. Duruşmada Dreyfus ádeta tükenmiştir. Kendini isteksizce savunur. Av. Labori…

Zola’nın ünlü ‘Suçluyorum!’ yazısı ve hüküm giymesi sayesinde Dreyfus Davası, parlamentonun, hükümetin, bütün devlet güçlerinin üzerine çıkar. Dreyfus artık bir simgedir. Zola da, Dreyfus’ün kişiliğinde insanlığın ve adalet değerinin doruktaki savunmanıdır. Dönem, uç ulusçuluğun doruklara ulaştığı, Dreyfus yanlısı olmanın, yanlış insan olmaya…

Zola, aslında Dreyfus Davasındaki yanılgıdan dönülmesini isterken, kendisini cinayet mahkemesi önünde bulur. Kavganın yanları açıktır: Zola ile yandaşları. Karşılarında da hükümet ile yargıçlar. Birinciler, Zola isterse hakaret suçundan hüküm giysin; yeter ki, Dreyfus Davasındaki yanılgıdan dönülsün, Fransız adaleti bu ayıptan kurtulsun, derler.…

Evet, gerçeğin nasıl yürümekte olduğunu L’Aurore gazetesinde yayımlanan ünlü mektubunda/yazısında görkemli biçimde sergiler, Zola. Bir tam gündüz ve iki gecede yazdığı mektubu, ilkin Vaughan’a, sonra Coppée ve Clemenceau’ya gösterir; görüşlerini alır. Coppée yayımlanmasına karşı çıkar. Buna karşılık Clemenceau, yazıdaki görüşleri ve biçemi…