Sözlük Yayın İlkeleri
1. Amaç ve kapsam
İşbu Sözlük Yayın İlkeleri, Ankahukuk.com üzerinde yayımlanan sözlük maddelerinin hangi esaslara göre hazırlanacağını, değerlendirileceğini, doğrulanacağını ve gerektiğinde sınırlandırılacağını açıklamak amacıyla hazırlanmıştır.
Bu İlkeler; hukukî kavramlar, hukuk terimleri, Osmanlıca, Türkçe, Latince, Fransızca, İngilizce, Farsça ve diğer yabancı kökenli hukuk terimleri ile teknik kavramlar için hazırlanan tüm sözlük maddeleri bakımından geçerlidir.
2. Sözlük modülünün niteliği
Sözlük modülü, normal blog yazısı gibi değil, özel bir sözlük modülü olarak çalışır. Bu modülün amacı; terimleri kısa, teknik, ansiklopedik, kaynaklı ve doğrulanabilir biçimde sunmaktır.
Sözlük maddeleri bireysel hukuki danışmanlık, somut olay çözümü, dava stratejisi veya kişiye özel yönlendirme alanı değildir. Bu alandaki içerikler, bilgi vermeye ve terimi açıklamaya yöneliktir.
3. Sözlükte yer alabilecek terimler
Sözlükte; hukukî kavramlar, doktrin terimleri, usul ve maddi hukuk terimleri, eski hukuk terimleri, Osmanlıca kökenli kavramlar, Latince hukuk terimleri, Fransızca hukuk terimleri, İngilizce hukuk terimleri, Farsça ve diğer yabancı kökenli terimler ile teknik hukuk kavramları yer alabilir.
Terimin hukukta yerleşik bir kullanımı varsa veya hukukî bağlamda açıklanması gerekiyorsa, sözlük maddesi olarak değerlendirilebilir. Sözlük maddesi, yalnızca güncel hukuk terimleriyle sınırlı değildir; tarihî ve karşılaştırmalı terimler de kapsama girebilir.
4. Madde yazım ilkeleri
Sözlük maddeleri kısa, yoğun, teknik ve ansiklopedik olmalıdır. Madde; tanım, hukuki kullanım, köken/etimoloji ve mümkünse kaynak yapısı üzerine kurulmalıdır.
Sözlük maddesi kişisel blog yazısı, tartışma yazısı, reklam metni veya somut hukuki tavsiye gibi yazılmamalıdır. Uzun değerlendirmeler, kişisel yorumlar ve gereksiz ayrıntılar sözlük maddesinin yapısını bozabilir.
5. Tanım ve açıklama ölçütleri
Sözlük maddesinde öncelikle terimin ne anlama geldiği açık ve kısa biçimde belirtilmelidir. Tanım, mümkün olduğunca yerleşik hukuk diliyle ve teknik doğrulukla yapılmalıdır.
Açıklama kısmı varsa, terimin hukukî kullanım alanı, hangi bağlamda kullanıldığı ve varsa farklı anlamları kısa biçimde belirtilmelidir. Tanım ile açıklama birbirine karışmamalıdır.
6. Hukuki bağlam
Sözlük maddesi, terimin hukuktaki anlamını ve kullanım alanını göstermelidir. Bir terim yalnızca genel dilde biliniyorsa, hukukî bağlamı ayrıca açıklanmalıdır.
Terimin hangi hukuk dalında, hangi usulde veya hangi işlemde kullanıldığı mümkünse belirtilmelidir. Hukuki bağlamı olmayan veya zayıf olan açıklamalar sözlük maddesi olarak yeterli görülmeyebilir.
7. Etimoloji ve köken bilgisi
Terimin Osmanlıca, Latince, Fransızca, İngilizce, Farsça veya başka bir kökenden gelmesi halinde köken bilgisi verilebilir. Etimoloji, mümkün olduğunca güvenilir kaynaklara dayandırılmalıdır.
Kesin olmayan etimolojik bilgiler kesin bilgi gibi sunulmamalıdır. Şüpheli, tartışmalı veya birden fazla ihtimal içeren köken bilgileri, ihtiyatlı bir dille verilmelidir.
8. Kaynak gösterme ilkeleri
Sözlük maddeleri kaynaklı olmalıdır. Kaynak, terimin tanımını, kullanımını veya etimolojisini desteklemelidir.
Kaynaklar mümkün olduğunca açık, doğrulanabilir ve güncel olmalıdır. Sözlük maddesinde kullanılan tanım ile kaynak arasında uyum bulunmalıdır.
9. Kabul edilebilir kaynaklar
Sözlük maddelerinde; hukuk sözlükleri, mevzuat, içtihat, akademik yayınlar, resmî kurum kaynakları, TDK, TDV ve benzeri güvenilir kaynaklar kullanılabilir.
Güvenilir ders materyalleri, bilimsel makaleler, kitaplar ve doğrulanabilir hukukî yayınlar da kaynak olarak değerlendirilebilir. Kaynağın niteliği, maddede yapılan açıklamanın konusuna uygun olmalıdır.
10. Gerçek alıntı ve örnek kullanım ilkesi
Sözlük maddesinde gerçek alıntı veya örnek kullanım verilecekse, uydurma cümle kullanılmamalıdır. Gerçek örnek kullanım, edebî, hukukî, bilimsel veya izlenebilir bir eserden alınmalı ve eser/kişi adıyla kimliklendirilmelidir.
Gerçek alıntı bulunamıyorsa örnek kullanım bölümü zorunlu değildir. Örnek kullanım, açıklamayı güçlendirmek için varsa eklenmeli; yoksa sırf doldurmak için oluşturulmamalıdır.
11. Uydurma bilgi, uydurma kaynak ve uydurma alıntı yasağı
Uydurma bilgi, uydurma kaynak, uydurma alıntı, uydurma mevzuat, uydurma içtihat, uydurma karar numarası, uydurma akademik kaynak veya uydurma eser adı kabul edilmez.
Sözlük maddesi, doğrulanamayan bir kaynağı varmış gibi gösteremez. Kaynağın gerçekliği konusunda tereddüt varsa madde incelemeye alınabilir veya düzeltilmesi istenebilir.
12. Mevzuat ve içtihat kullanımı
Sözlük maddesinde mevzuat veya içtihat kullanılıyorsa, bunun güncelliği ve bağlamı kontrol edilmelidir. Yürürlükten kalkmış hüküm, değişmiş karar veya güncelliğini yitirmiş içtihat, güncel bilgi gibi sunulamaz.
Mevzuat ve içtihat, terimin hukuktaki anlamını açıklamak için kullanılabilir. Ancak bu kaynaklar, sözlük maddesinde bağlamından kopuk veya hatalı biçimde aktarılmamalıdır.
13. Akademik kaynak ve hukuk sözlükleri kullanımı
Akademik yayınlar, hukuk sözlükleri ve bilimsel çalışmalar sözlük maddesi için önemli kaynaklardır. Bu kaynaklar, terimin tanımı, kullanım alanı ve doktrindeki karşılığı bakımından değerli olabilir.
Akademik kaynak kullanılırken, kaynakla sözlük maddesi arasındaki ilişki açık olmalıdır. Görüş niteliğindeki ifadeler, kesin tanım gibi sunulmamalıdır.
14. Eski hukuk, Osmanlıca ve yabancı kökenli terimler
Eski hukuk terimleri, Osmanlıca kavramlar ve yabancı kökenli hukuk terimleri sözlük modülünde yer alabilir. Bu tür maddelerde tarihî bağlam, kullanım alanı ve mümkünse köken bilgisi verilmelidir.
Bu tür terimlerde kesin olmayan etimoloji veya tarihsel kullanım, kesin bilgi gibi yazılmamalıdır. Terimin farklı dönemlerde farklı anlamlar taşıması mümkündür; bu durum gerekiyorsa belirtilmelidir.
15. Kişisel yorum ve tartışma sınırı
Sözlük maddesi, kişisel yorum, uzun tartışma, polemik veya ayrıntılı doktriner çekişme alanı değildir. Gerekli açıklama yapılabilir; ancak sözlük maddesi, konu hakkında makale düzeyinde tartışmaya dönüşmemelidir.
Tanımın sınırını aşan yorumlar, ayrı bir makale, analiz veya tartışma içeriğine bırakılmalıdır. Sözlük maddesi kısa ve teknik kalmalıdır.
16. Hukuki danışmanlık izlenimi yasağı
Sözlük maddeleri bireysel hukuki danışmanlık izlenimi vermemelidir. Terimin anlamı açıklanabilir; ancak somut uyuşmazlık için ne yapılması gerektiği söylenemez.
Bir sözlük maddesi, dava stratejisi, kişiye özel çözüm, kesin sonuç vaadi veya hukuki yönlendirme içeremez. Böyle bir içerik uygun görülmeyebilir.
17. Telif ve alıntı sınırı
Sözlük maddesinde kullanılan alıntılar kısa, amaca uygun ve telif sınırlarına saygılı olmalıdır. Uzun alıntılar veya eserin yerine geçecek nitelikte aktarımlar kabul edilmez.
Kaynak gösterilmiş olması, telif sınırının aşıldığı durumlarda yeterli değildir. Alıntı, sadece açıklamayı destekleyecek ölçüde kullanılmalıdır.
18. Kişisel veri ve gizlilik
Sözlük maddeleri kişisel veri, özel nitelikli veri, müvekkil sırrı, dosya numarası, taraf bilgisi veya özel hayat bilgisi içermemelidir. Terimin açıklanması için bu tür bilgiler gerekliyse, anonimleştirme yapılmalıdır.
Sözlük maddesinin amacı terimi açıklamaktır; gerçek kişi, dosya veya olay ifşa etmek değildir. Gizlilik riski taşıyan maddeler incelemeye alınabilir veya düzeltilmesi istenebilir.
19. Düzeltme, kaynak katkısı ve madde güncelleme
Sözlük maddeleri, gerektiğinde düzeltme ve kaynak katkısı ile güncellenebilir. Kullanıcılar, maddede hata, eksiklik, güncellik sorunu veya kaynak zayıflığı tespit ederlerse bunu düzeltebilir veya yeni kaynak önerebilir.
Düzeltme ve kaynak katkısı, maddeyi geliştirmek için yapılmalıdır. Kişisel tartışma, reklam veya yönlendirme amacı taşıyan katkılar uygun görülmez.
20. Moderasyon ve yayın kararı
Platform, sözlük maddelerini yayın öncesinde veya sonrasında inceleyebilir. Gerekli görülen maddeler için kullanıcıdan ek kaynak istenebilir, düzeltme talep edilebilir, görünürlük sınırlandırılabilir veya madde yayımdan kaldırılabilir.
Güncelliği yitirmiş, yanlış kaynaklı, uydurma bilgi içeren, uydurma alıntı barındıran veya kişisel veri riski taşıyan maddeler reddedilebilir ya da yeniden düzenlenmek üzere geri gönderilebilir.
21. Diğer politika metinleriyle ilişki
İşbu Sözlük Yayın İlkeleri, Ankahukuk.com’un Kullanım Şartları, Gizlilik Politikası, KVKK Aydınlatma Metni, Çerez Politikası, Topluluk Kuralları, İçerik Yayın İlkeleri, Katkı ve Kaynak Politikası ve diğer ilgili politika metinleri ile birlikte değerlendirilmelidir. Çelişki halinde yürürlükteki mevzuat ve platformun güncel politika metinleri esas alınır.
22. Yürürlük
İşbu Sözlük Yayın İlkeleri, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer. Platform, gerekli gördüğü hallerde bu İlkeler’i güncelleyebilir. Güncel metin, platformda erişilebilir olduğu sürece uygulanır.