Avrupa ve Ülkemizde Toplu İş Sözleşmesi Kapsama Oranı ve Bu Oranı Etkileyen Faktörler

Bu çalışma, toplu iş sözleşmesi kapsama oranını kavramsal ve karşılaştırmalı bir bakış açısıyla ele aldı ve Avrupa ülkeleri ile Türkiye bakımından bu oranı etkileyen temel faktörleri inceledi.

Makale, sendikal yoğunluk ile toplu iş sözleşmesi kapsama oranının her zaman doğru orantılı olmadığını ortaya koydu. Bazı ülkelerde sendikal yoğunluk düşük olmasına rağmen kapsama oranının yüksek olduğu, bazılarında ise tersi bir tablonun ortaya çıktığı tespit edildi.

Avrupa ülkeleri bakımından toplu pazarlık düzeyinin belirleyici olduğu, işkolu veya çok işverenli pazarlık sistemlerinin kapsama oranını artırdığı, işyeri düzeyinde pazarlığın hâkim olduğu sistemlerde ise bu oranın düştüğü belirtildi.

Türkiye’de ise toplu iş sözleşmesi kapsama oranının oldukça düşük olduğu, sendikalı işçilerin dahi önemli bir kısmının toplu iş sözleşmesinden yararlanamadığı vurgulandı. Bu durumun toplu iş hukuku açısından yapısal bir sorun teşkil ettiği ifade edildi.

Çalışmada sendikal yoğunluk, toplu iş sözleşmesi düzeyi ve teşmil mekanizmaları kapsama oranını etkileyen temel faktörler olarak ele alındı. Özellikle toplu pazarlık düzeyinin kapsayıcılık bakımından belirleyici olduğu sonucuna ulaşıldı.

Makale Künyesi

• Yazar: Doç. Dr. Baki Oğuz Mülayim
• Dergi: ASBÜ Hukuk Fakültesi Dergisi
• Yıl / Cilt / Sayı: 2023 / Cilt 5 / Sayı 1
• Sayfa Aralığı: 110–153
• DOI: 10.47136/asbuhfd.1259270

TR Dizin Kaydı: TR Dizin