Anayasa Mahkemesi, olağanüstü hâl döneminde çıkarılan kanun hükmünde kararnameler (OHAL KHK’ları) kapsamında kamu görevinden çıkarıldıktan sonra göreve iade edilen kişilerin herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacağını öngören düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Karar, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesi’nin itiraz başvurusu üzerine verildi.

İptal edilen düzenleme neyi öngörüyordu?

İtiraza konu kural, 7092 sayılı Kanun’un 2. maddesinde yer alan ve OHAL KHK’sı ile kamu görevinden çıkarılıp daha sonra göreve iade edilen kişilerin, kamu görevinden çıkarılmaları nedeniyle uğradıklarını ileri sürdükleri maddi ve manevi zararlar için herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacaklarını hükme bağlıyordu.

Bu düzenleme ile, göreve iade edilmiş olsalar dahi kişilerin kamu görevinden çıkarıldıkları döneme ilişkin olarak yargı mercileri önünde tazminat talep etmeleri tamamen engellenmiş oluyordu.

Anayasa Mahkemesi neyi iptal etti?

Anayasa Mahkemesi, OHAL KHK’sı kapsamında kamu görevinden çıkarılıp göreve iade edilenlerin tazminat talebinde bulunamayacaklarını öngören hükmü Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.

Mahkeme iptal gerekçesini nasıl açıkladı?

Kararda; kamu görevinden çıkarma işleminin, kişiler bakımından ciddi hukuki, ekonomik ve sosyal sonuçlar doğurduğu, bu işlem nedeniyle uğranılan zararların giderilmesinin hukuk devleti ilkesinin bir gereği olduğu vurgulandı. Göreve iade edilmiş olmanın, kişilerin geçmişte uğradıkları zararları otomatik olarak ortadan kaldırmadığı ifade edildi.

Mahkeme, dava konusu düzenlemenin kişilerin idari işlem nedeniyle uğradıkları zararların giderilmesini tamamen engellediğini, bu yönüyle devletin etkili bir giderim mekanizması sağlama yükümlülüğüyle bağdaşmadığını belirtti.

Hangi anayasal ilkeler esas alındı?

İptal edilen kuralın; Anayasa’nın 40. maddesinde güvence altına alınan etkili başvuru hakkına aykırı olduğu sonucuna ulaşıldı. Mahkeme, idarenin hukuka aykırı işlem ve eylemleri nedeniyle kişilere verilen zararların giderilmesine imkân tanınmamasının, hukuk devleti ilkesini zedelediğini vurguladı.

Kararın yürürlüğe giriş tarihi

Anayasa Mahkemesi, iptal kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi.