📚 Şimdi çalışmaya devam edin ve sınavda başarıyı yakalayın! 🚀

📚✨ DERS NOTU 📚✨

🔍 TEMEL KAVRAMLAR

📌 Tanım (TTK 645/1)

Kıymetli evrak, içerdiği hakkın senetten ayrı olarak ileri sürülemediği ve başkalarına devredilemediği senetlerdir.

🧩 Unsurları

1. Senet
2. Hak → Devredilebilir nitelikte olmalı.
3. Hak-senet birlikteliği
   • Hak, senetten ayrı talep edilemez/devredilemez.
   • Hak talep eden senedi ibraz etmeli; borçlu ise senedi ibraz edene ödeme yapmalı (TTK 646).

🔄 Devir Türleri

• Nama yazılı: Devir beyanı + zilyetliğin geçirilmesi.
• Emre yazılı: Ciro + zilyetliğin geçirilmesi.
• Hamiline yazılı: Zilyetliğin geçirilmesi (teslim).

📂 Kıymetli Evrak Sınıflandırmaları

I. Temsil Ettikleri Hak Türü

• Alacak senetleri: Para ödeme veya edim ifa talebi (örnek: poliçe, bono, çek).
• Emtia senetleri: Emtia üzerinde ayni hak (örnek: makbuz senedi, varant).
• Ortaklık senetleri: Pay senetleri, ilmühaberler.
• Karma nitelikli senetler: Parasal alacak + taşınmaz rehni.

II. Kurucu vs. Açıklayıcı

• Kurucu: Hak, senedin düzenlenmesiyle doğar (örnek: poliçe, bono).
• Açıklayıcı: Hak önceden vardır, senet hakkı belgeler.

III. Kamu Güvenliği

• Kamu güvenliğini haiz: Emre ve hamiline yazılı senetler.
• Kamu güvenliğini haiz değil: Nama yazılı senetler.

IV. Temel İlişki ile Bağlantı

• Soyut (mücerret): Senetteki hak, temel ilişkiden bağımsızdır (örnek: poliçe, bono).
• Sebebe bağlı (illi): Hak, temel ilişkiye göre şekillenir (örnek: pay senetleri).

💳 MENKUL KIYMETLER

📌 Nama Yazılı Senet (TTK 654)

• Belli bir kişi adına yazılıdır.
• Devir: Yazılı devir beyanı + zilyetliğin geçirilmesi.
• Defiler: Herkese karşı ileri sürülebilir.

🔄 Emre Yazılı Senet (TTK 824)

• “Emrine” ibaresi içerir.
• Devir: Ciro + zilyetliğin geçirilmesi.
• Ciro türleri:
  • Tam ciro: Alıcının adı belirtilir.
  • Beyaz ciro: Alıcı belirtilmez.

🏷️ Hamiline Yazılı Senet (TTK 658)

• Senedi elinde bulunduran hak sahibidir.
• Devir: Zilyetliğin geçirilmesi.
• Poliçe ve bono hamiline yazılamaz!

📄 KAMBİYO SENETLERİ

🌟 Genel Özellikler

1. Soyutluk ilkesi: Temel ilişki senetten bağımsızdır.
2. Numerus clausus: Sadece poliçe, bono, çek kambiyo senedidir.
3. Şekil şartlarına sıkı bağlılık.

📌 Poliçe

• Üçlü ilişki: Düzenleyen, muhatap, lehtar.
• Devir: Ciro + zilyetliğin geçirilmesi.
• Şekil şartları:
  • “Poliçe” kelimesi, muhatap adı, lehtar adı, düzenleme tarihi, imza (zorunlu).
• Kabul: Muhatap poliçeyi kabul ederse esas borçlu olur.

💰 Bono

• İkili ilişki: Düzenleyen-lehtar.
• Devir: Ciro + zilyetliğin geçirilmesi.
• Şekil şartları:
  • “Bono” kelimesi, ödeme vaadi, lehtar adı, düzenleme tarihi, imza (zorunlu).

🏦 Çek

• Üçlü ilişki: Düzenleyen, lehtar, muhatap (banka).
• Ödeme aracıdır, kabul işlemi yoktur.
• Şekil şartları:
  • “Çek” kelimesi, muhatap adı, ödeme yeri, düzenleme tarihi, imza (zorunlu).
• Karşılıksız çek: İdari yaptırım uygulanır.

⚖️ KIYMETLİ EVRAKIN ZİYAI VE İPTALİ

🔍 İptal Şartları

1. Senedin zayi olması.
2. Hakkın varlığını sürdürmesi.
3. Hak sahibi olmak.
4. Senedin yeniden kazanılamaması.

📜 İptal Süreci

• Nama/hamiline senetler: 6 ay ilan süresi.
• Emre yazılı senetler: 3 ay-1 yıl ilan süresi.
• Süre içinde ibraz olmazsa senedin iptali kararı verilir.

⏳ ZAMANAŞIMI

• Poliçe:
  • Muhataba karşı → 3 yıl.
  • Cirantalara karşı → 1 yıl.
• Çek: İbraz süresinden itibaren 3 yıl.
• Bono:
  • Düzenleyene karşı → 3 yıl.
  • Cirantalara karşı → 1 yıl.

Bu notlar, kıymetli evrak hukukunun temel kavramlarını özetlemektedir. Daha detaylı bilgi için ilgili kanun maddelerine ve örnek olaylara başvurulmalıdır. 📚✨